Maandag 20 april 2026: Ik zit in een symposium over gecamoufleerd autisme.
Twee dingen komen heel hard binnen. Enerzijds hoe autisme, vanaf een bepaalde graad van intelligentie, volledig onder de radar kan verdwijnen. Hoe een kind of jongere van de ene dag op de andere lijkt te verschuiven van “normaal functionerend” naar iemand met zware en onverklaarbare gedragsproblemen. En anderzijds denk ik: “dit gaat over mij”.
Plotse, onverklaarbare gedragsproblemen of schooluitval hoeven niet uitsluitend over autisme te gaan. Neurodivergentie in al zijn vormen kan op een bepaald moment tot uitval leiden. Maar het valt wel op dat er in veel gevallen minstens een vorm van autisme meespeelt, vaak in combinatie met andere vormen van neurodivergentie of leerstoornissen.
Tijdens dat symposium begrijp ik opnieuw heel scherp van waaruit ik mijn eigen hulpmiddelen heb ontwikkeld: wat als niemand het probleem ziet omdat je gedrag niet problematisch is, omdat je je aanpast, omdat je ‘meedraait’?
Maar ondertussen word je dag na dag geconfronteerd met de bokkesprongen van je brein. En doe je er alles aan om die telkens weer samen te rapen, zodat je gedrag past binnen wat van je verwacht wordt. Als je niet laat zien hoeveel energie en mentale bandbreedte het kost om gewone, dagdagelijkse taken uit te voeren, taken die voor anderen vanzelfsprekend lijken, dan is er ook niemand die de uitputting ziet, of draagt.
Ik heb het over die constante evenwichtsoefening: je brein zo proberen sturen dat je gedrag geen verstoring veroorzaakt, niet in de klas, niet op het werk, zelfs niet in het dagelijks leven. En dat terwijl je brein eigenlijk alle kanten opgaat en jij ondertussen alleen maar heel hard je best doet om hier en nu ‘gewoon normaal te doen’.
Tijdens mijn burnout was het voor mij genoeg geweest.
Vanuit mijn kennis van en ervaring met neurodivergentie ben ik tools beginnen ontwikkelen. Hulpmiddelen die eenvoudig zijn in gebruik, maar die heel gericht werken op:
- emotionele regulatie
- praktische vaardigheden (executieve functies)
- en mijn kwetsbaarheid voor depressie en desillusie
Want laat ons eerlijk zijn: het is één ding om als neurodivergent persoon aan jezelf te werken, het is iets anders om elke dag opnieuw te botsen op een omgeving die jou niet lijkt te begrijpen.
Daar komt nog bij dat het sterke rechtvaardigheidsgevoel dat zo herkenbaar is bij mensen met autisme, adhd of hoogbegaafdheid, vaak op ramkoers ligt met een wereld die soms eerder opportunistisch of pragmatisch functioneert.
Daarom heb ik ook tools ontwikkeld die opnieuw ruimte geven aan goesting en zingeving, naast de tools die helpen om praktisch te functioneren en emotioneel te reguleren.
Mijn eigen puberteit ligt intussen ver achter mij. Mijn zoon kreeg begeleiding en kennis om met zijn eigen uitdagingen om te gaan. Tot nu toe lukt dat goed.
Maar zijn auticoach blijft mij één ding herhalen: dat ook hij, net als ik vroeger, heel hard zijn best doet.
Als je leeft met autisme, adhd of een ander neurodivergent brein en het gevoel hebt dat je voortdurend moet compenseren of maskeren om mee te kunnen, dan wil ik vooral dit zeggen: ja, er zijn manieren om het anders aan te pakken, op een manier die vertrekt vanuit hoe jouw brein werkt.
En vooral: neen, je bent niet alleen. Ik zie je en ik begrijp je, en zelfs ik ben niet alleen daarin.
