Ik herinner me nog hoe moeilijk het was om tijdens mijn burn-out begin 2024 rust en regelmaat te vinden met de klassieke adhd-tips. Elke dag opnieuw probeerde ik structuur in te bouwen: de eettafel afruimen na het eten (anders volgde frustratie bij de volgende maaltijd), een habit tracker bijhouden om gezonde gewoontes vol te houden…
Hoewel herhaling en regelmaat mentale rust kunnen brengen, bleef het voelen alsof mijn leven enkel nog zou draaien om werken aan mijn ‘tekortkomingen’. Alsof adhd en structuur vooral betekenden: bijsturen, corrigeren, volhouden.
De cognitieve gedragstherapie zo’n tien jaar eerder, meteen na mijn adhd-diagnose, gaf me hetzelfde hopeloze gevoel. In het begin lukte het me om de adviezen toe te passen: alles was nieuw, fris, hoopvol. Maar zodra de sessies stopten en de adhd-strategieën routine werden, zakte ook mijn motivatie. Mijn planning en afspraken bleven, hoe kan het ook anders, dode letter.
2021. Ik besloot mezelf te omarmen als ‘creatieve vogel’ die, net als alle andere vogels, het liefst zingt zoals het gebekt is. Schrijven leek dé uitlaatklep: misschien zelfs een roman? Maar het leven gooide telkens roet in het eten en mijn schrijfroutine hield geen stand. Weeral niet…
Tot ik mij even serieus op tekenen stortte als ik dat met schrijven had geprobeerd. En daar merkte ik iets op. Hoe verschillend zijn die werelden niet! De meeste schrijvers staan er alleen voor, hoogstens gesteund door een schrijverscollectief of een occasionele workshop. Maar een echte plek waar je systematisch samenkomt, oefent en leert? Die bestaat nauwelijks. Goed schrijven vraagt jaren, ervaring, en vooral een lange adem waarin de eerste resultaten uitblijven. Met adhd is dat een bijna onmogelijke opdracht: mijn wispelturige brein lachte mijn schrijfambities uiteindelijk breed grijnzend weg.
Tekenen daarentegen heeft wél een ingebouwde structuur. Je kan beter worden door simpelweg de klassieke weg te volgen: naar de academie gaan. Ondanks een druk leven als mama, besloot ik academie te volgen. Na één jaar tekenacademie, waarin ik bijna nooit een les oversloeg, had ik meer geleerd en meer werk gemaakt dan ik ooit van mezelf had durven verwachten. Wat was er anders?
De klassieke adhd-strategieën zoals routine, regelmaat en samen leren met anderen begonnen eindelijk vruchten af te werpen. Maar niet omdat ik ze gebruikte om mijn adhd-valkuilen te compenseren. Ze werkten omdat ik ze inzette om mijn creatieve sterktes, mijn passie en mijn uitlaatklep te ondersteunen.
Ineens begreep ik het. Klassieke, saai klinkende adhd-tips werken pas echt wanneer je ze eerst toepast op wat je energie en plezier geeft. Wanneer je ervaart dat een habit tracker, structuur of ritme je helpt om helemaal in je talent te gaan staan, wordt het ineens veel makkelijker om diezelfde strategieën ook in te zetten voor de saaie, alledaagse verantwoordelijkheden.
Ik kom terug op mijn burn-out en mijn ervaring met cognitieve gedragstherapie. De adviezen kloppen. Ze helpen écht. Maar ze krijgen pas betekenis wanneer je ze niet alleen inzet voor wat de buitenwereld ‘handig’ vindt, maar eerst en vooral voor wat jou zin geeft in het leven, voor wat energie geeft, richting geeft, en je opnieuw in beweging brengt, iets waar mensen met adhd vaak zo naar verlangen.
Die strategieën zijn toepasbaar op grote levenskeuzes die structureel meer ruimte maken voor je passies, maar evengoed op de kleine beslissingen die je elke dag opnieuw voor jezelf neemt. Zo wilde ik eergisteren nog op een bepaald moment beginnen opruimen, maar dat lukte niet. Er lag nog een werk dat ik wilde inkaderen. Alleen: dat kan nu niet, dacht ik. Dan ben ik mijn tijd kwijt en heb ik niets nuttigs gedaan.
Het resultaat? Vijf minuten niksen. Tien minuten rondjes draaien in mijn hoofd. Tot ik ineens mijn jas en handtas nam, in de auto stapte en naar de winkel voor inlijstingen reed. In recordtempo had ik wat ik nodig had. Ik kwam thuis, kaderde het werk in, ruimde verder op, en werkte na het avondeten nog andere dingen af die op mijn to-do lijst stonden.
Want uiteindelijk kan je alleen je beste beentje voorzetten als jij je ook oprecht goed voelt in je eigen vel. Logisch, toch?
Dus: wacht misschien even met afwassen als het je nu niet lukt. Die afwas wacht wel.
Vraag jezelf af: waar heb ik nu echt zin in?
Doe dát eerst, al is het maar even. Zet het ook opnieuw in je agenda voor morgen. En pas daarna… de afwas. De kans is groot dat je die dan wél doet, omdat je je dopamineniveau eigenhandig hebt opgekrikt.
Geloof me niet. Probeer het eens.
Wedden dat je jezelf verrast?
